Equilibrium Constant Kc ဆိုတာ ဘာလဲ? Grade 12 ဓာတုဗေဒ လွယ်ကူစွာ နားလည်အောင်

Equilibrium Constant ဆိုတာ ဘာလဲ?

ဓာတုတွန်းအား (chemical reaction) တစ်ခုသည် forward direction နှင့် reverse direction နှစ်မျိုးလုံးတွင် တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး rate နှစ်ခုတူညီသွားသည့်အခါ chemical equilibrium ရောက်ရှိသည်ဟု ဆိုပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် reactants နှင့် products တို့၏ concentration များသည် အချိန်ကြာလာသော်လည်း ပြောင်းလဲမှု မရှိတော့ပါ။

ဤ equilibrium အခြေအနေကို ဂဏန်းအားဖြင့် ဖော်ပြရန် equilibrium constant ကို အသုံးပြုပါသည်။

Molar Concentration သုံးရင် K_c

General reaction တစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း ရေးနိုင်ပါသည်—

$$aA + bB \\rightleftharpoons cC + dD$$

ဤနေရာတွင် reactants (A, B) နှင့် products (C, D) တို့၏ molar concentration (mol/L) များကို အသုံးပြုပြီး equilibrium constant ကို ရေးပါက၊ ၎င်းကို \\(K_c\\) ဟု ခေါ်ပါသည်—

$$K_c = \\frac{[\\text{C}]^c [\\text{D}]^d}{[\\text{A}]^a [\\text{B}]^b}$$

square bracket [ ] တစ်ခုစီသည် ထို species ၏ equilibrium concentration (mol/L) ကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။

K_p နှင့် ဘာကွာသလဲ?

Gas-phase reaction များတွင် concentration အစား partial pressure ကို အသုံးပြုလိုပါက \\(K_p\\) ကို အသုံးပြုပါသည်။ ဒါကြောင့် Chemistry စာမေးပွဲများတွင် "molar concentration သုံးလျှင် ဘယ် constant ကိုသုံးမလဲ" ဟု မေးပါက အဖြေမှာ \\(K_c\\) ပင်ဖြစ်ပါသည် — \\(K_p\\) မဟုတ်ပါ။

အလေ့အကျင့် မေးခွန်း

Molar concentrations ကို အသုံးပြုပါက equilibrium constant ကို ဘယ်လိုဖော်ပြနိုင်သလဲ?

• A) \\(K_c\\)
• B) \\(K_p\\)
• C) \\(K_{eq}\\)
• D) \\(K_c\\) and \\(K_p\\)

အဖြေ - A) \\(K_c\\) — molar concentration [mol/L] ကို သုံးထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်သားစရာ Tips

• Concentration (mol/L) → \\(K_c\\)
• Partial pressure (atm) → \\(K_p\\)
• Solid နှင့် pure liquid များကို equilibrium expression ထဲတွင် မထည့်ပါ

WorkbookMM app ထဲတွင် Grade 12 Chemistry equilibrium topic အတွက် practice question များ ရှိပါသည် — လေ့ကျင့်ကြည့်ပါ။